مرزبندی علمیاین مطلب برای آموزش و افزایش آگاهی است؛ نشانه‌ها به‌تنهایی تشخیص نیستند و جای ارزیابی فردی را نمی‌گیرند.

تسلیم

فرد طوری احساس و رفتار می‌کند که گویی پیام طرحواره درست است. برای نمونه، با فعال‌شدن نقص/شرم ممکن است انتقاد و تحقیر را بپذیرد یا نیازهای خود را پنهان کند.

اجتناب

فرد از موقعیت، احساس، فکر یا رابطه‌ای که طرحواره را فعال می‌کند فاصله می‌گیرد. این فاصله ممکن است آشکار باشد یا به شکل بی‌حسی، حواس‌پرتی افراطی و قطع ارتباط ظاهر شود.

جبران افراطی

فرد در جهت مخالف پیام طرحواره حرکت می‌کند، اما به شکلی خشک یا افراطی. کسی که در عمق احساس بی‌ارزشی دارد ممکن است برای برتری‌جویی، بی‌نقص‌بودن یا بی‌نیازی فشار زیادی تحمل کند.

هر مقابله‌ای ناسالم نیست

دفاع و فاصله‌گرفتن می‌توانند در موقعیت واقعی خطر، پاسخ‌های محافظتی باشند. ارزیابی بر اساس بافت، انعطاف‌پذیری و پیامد پاسخ انجام می‌شود، نه صرفاً نام آن.

منابع

  1. Young, J. E., Klosko, J. S., & Weishaar, M. E. (2003). Schema Therapy: A Practitioner’s Guide. Guilford Press.
  2. International Society of Schema Therapy. Schema Therapy Central Concepts.