مرزبندی علمیاین مطلب برای آموزش و افزایش آگاهی است؛ نشانهها بهتنهایی تشخیص نیستند و جای ارزیابی فردی را نمیگیرند.
کجا شواهد قویترند؟
بخش مهمی از شواهد اولیه و کارآزماییهای شناختهشده بر اختلال شخصیت مرزی و سپس برخی دیگر از اختلالات شخصیت متمرکز است. کارآزماییهای چندمرکزی و مرورهای نظاممند از اثربخشی حمایت کردهاند، اما نوع درمان، شدت و جمعیت مطالعات متفاوت است.
کجا باید محتاط بود؟
در اضطراب، وسواس، تروما، اختلالات خوردن و دیگر حوزهها پژوهشهایی وجود دارد، ولی کیفیت و حجم شواهد یکسان نیست. «امیدوارکننده» را نباید معادل «اثباتشده برای همه» دانست.
چگونه یک ادعا را میسنجیم؟
- مطالعه روی چه جمعیتی انجام شده است؟
- گروه مقایسه چه بوده و حجم نمونه چقدر است؟
- پیامد اصلی چه بوده و چه مدت پیگیری شده است؟
- آیا درمان واقعاً طرحوارهدرمانی کامل بوده یا فقط یک مؤلفه؟
- آیا نتیجه در پژوهشهای مستقل تکرار شده است؟
روش بهروزرسانی این بخش
در بهروزرسانیها، مرورهای نظاممند و متاآنالیزهای داوریشده در اولویتاند؛ سپس کارآزماییهای تصادفی و مطالعات اصلی اثرگذار. تاریخ جستوجو و معیارهای انتخاب در نسخههای موضوعی آینده ثبت خواهد شد.
منابع
- Giesen-Bloo, J., et al. (2006). Outpatient psychotherapy for borderline personality disorder: randomized trial of schema-focused therapy vs transference-focused psychotherapy. Archives of General Psychiatry, 63(6), 649–658. DOI: 10.1001/archpsyc.63.6.649.
- Bamelis, L. L. M., Evers, S. M. A. A., Spinhoven, P., & Arntz, A. (2014). Results of a multicenter randomized controlled trial of the clinical effectiveness of schema therapy for personality disorders. American Journal of Psychiatry, 171(3), 305–322. DOI: 10.1176/appi.ajp.2013.12040518.
- Taylor, C. D. J., Bee, P., & Haddock, G. (2017). Does schema therapy change schemas and symptoms? A systematic review across mental health disorders. Psychology and Psychotherapy, 90(3), 456–479. DOI: 10.1111/papt.12112.
- Zhang, K., et al. (2023). The efficacy of schema therapy for personality disorders: a systematic review and meta-analysis. Nordic Journal of Psychiatry, 77(7), 641–650. DOI: 10.1080/08039488.2023.2228304.
- van Dijk, S. D. M., et al. (2023). A Systematic Review of the Heterogeneity of Schema Therapy. Journal of Personality Disorders, 37(2), 233–262. DOI: 10.1521/pedi.2023.37.2.262.